Normy UN3480 i UN3481 określają sposób pakowania akumulatorów litowo-jonowych i baterii do transportu. Wybór właściwej klasyfikacji jest kluczowy, ponieważ determinuje ona obowiązującą instrukcję pakowania, limit stanu naładowania, wzór opakowania, oznaczenia, etykiety, dokumentację, ograniczenia dotyczące statków powietrznych oraz proces akceptacji przewoźnika.
Szybka odpowiedź
Norma UN3480 ma zastosowanie, gdy ogniwa lub akumulatory litowo-jonowe są wysyłane osobno. Norma UN3481 ma zastosowanie, gdy akumulatory są zapakowane w tym samym opakowaniu co sprzęt lub zainstalowane w sprzęcie. W transporcie lotniczym norma UN3480 stosuje się Instrukcję Pakowania 965, norma UN3481 pakowana z urządzeniem stosuje się PI 966, a norma UN3481 zawarta w sprzęcie stosuje się PI 967. Od 1 stycznia 2026 r. ważne wymagania dotyczące stanu naładowania mają również zastosowanie do wielu przesyłek z PI 966.
Na wynos
- W przypadku pojedynczych ogniw litowo-jonowych, pakietów zamiennych i hurtowych przesyłek akumulatorów bez sprzętu należy stosować UN3480.
- Jeśli bateria i urządzenie znajdują się w tym samym opakowaniu zewnętrznym, ale bateria nie jest zainstalowana, należy zastosować normę UN3481 z normą PI 966.
- Jeśli akumulator jest zainstalowany w urządzeniu na czas transportu, należy zastosować UN3481 z PI 967.
- Od 1 stycznia 2026 r. akumulatory PI 966 Sekcja I oraz ogniwa i akumulatory PI 966 Sekcja II o pojemności powyżej 2.7 Wh muszą być oferowane do transportu lotniczego w stanie naładowania nieprzekraczającym 30%.
- W przypadku akumulatorów PI 967 znajdujących się w urządzeniach zdecydowanie zaleca się stosowanie obniżonego stanu naładowania, jednak nie jest to uniwersalny, obowiązkowy limit.
- Znaki, etykiety, deklaracje dotyczące towarów niebezpiecznych, limity ilościowe i ograniczenia dotyczące statków powietrznych zależą od stosownych instrukcji pakowania i sekcji.
- Przed każdą wysyłką sprawdź aktualne przepisy IATA DGR, przepisy krajowe, trasę, zmiany linii lotniczych i wymagania spedytora.
Część 1: Klasyfikacja UN3480 i UN3481
1.1 Czym jest UN3480?
UN3480 to numer UN dla ogniw i akumulatorów litowo-jonowych wysyłanych bez sprzętu. Typowe przykłady to zamienne pakiety akumulatorów, zapasowe akumulatory wysyłane do centrów serwisowych oraz ogniwa dostarczane do producenta sprzętu.
Do transportu lotniczego UN3480 jest przygotowywany zgodnie z PI 965. Samodzielne akumulatory litowo-jonowe są zabronione jako ładunek w samolotach pasażerskich i muszą być przygotowane do transportu towarowego zgodnie z obowiązującymi wymogami. Zasadniczo muszą być oferowane z pojemnością nie większą niż 30% pojemności znamionowej, chyba że ma zastosowanie zatwierdzony wyjątek.
1.2 Co zawiera UN3481 wraz ze sprzętem?
Kategoria UN3481 „zapakowany z urządzeniem” ma zastosowanie, gdy akumulator litowo-jonowy i urządzenie, które ma zasilać, znajdują się w tym samym opakowaniu, ale akumulator nie jest zainstalowany w urządzeniu. Typowym przykładem jest wyrób medyczny zapakowany z wyjmowanym akumulatorem zapasowym.
W tej konfiguracji przesyłki lotnicze wykorzystują PI 966. Ogniwa lub akumulatory muszą być zabezpieczone przed zwarciem, umieszczone w odpowiednim opakowaniu wewnętrznym i zabezpieczone przed przemieszczaniem się lub kontaktem z materiałami przewodzącymi. Liczba akumulatorów powinna być ograniczona do liczby niezbędnej do działania urządzenia, powiększonej o dozwolone zestawy zapasowe.
1.3 Co zawiera sprzęt UN3481?
Kategoria UN3481 „zawarte w urządzeniu” ma zastosowanie, gdy akumulator litowo-jonowy jest zainstalowany w urządzeniu. Przykładami są monitor, analizator przemysłowy, kamera bezpieczeństwa lub przenośne urządzenie medyczne dostarczane z akumulatorem już podłączonym lub zainstalowanym.
W przypadku przesyłek lotniczych stosuje się normę PI 967. Sprzęt musi chronić baterię przed uszkodzeniem i zapobiegać przypadkowemu uruchomieniu. Opakowanie musi również zapewniać kontrolę nad ruchem i wytrzymać normalne warunki transportu.
Część 2: Szybkie porównanie UN3480 i UN3481
| Klasyfikacja | Konfiguracja przesyłki | Instrukcja pakowania powietrznego | Typowy przykład |
|---|---|---|---|
| UN3480 | Ogniwa lub baterie litowo-jonowe wysyłane osobno | IP 965 | Pakiety zamienne lub ogniwa wysyłane do producenta OEM |
| UN3481 zapakowany ze sprzętem | Akumulator i sprzęt w tym samym opakowaniu, ale akumulator nie jest zainstalowany | IP 966 | Urządzenie wyposażone w wymienną baterię lub dozwolony zestaw zapasowy |
| UN3481 zawarty w sprzęcie | Bateria zainstalowana wewnątrz urządzenia | IP 967 | Urządzenie medyczne lub przemysłowe dostarczane z zainstalowaną baterią |
Norma UN3481 nie oznacza automatycznie, że bateria jest bezpieczniejsza. Opisuje ona konfigurację przesyłki, a nie jakość ani bezpieczeństwo baterii. Wadliwa bateria, nieodpowiedni system BMS, odsłonięty zacisk, uszkodzone urządzenie lub źle zabezpieczone opakowanie nadal mogą stwarzać ryzyko podczas transportu.
Część 3: Wymagania dotyczące stanu naładowania na rok 2026
3.1 UN3480 zgodnie z PI 965
Ogniwa i akumulatory litowo-jonowe przewożone oddzielnie drogą lotniczą zgodnie z normą PI 965 muszą być zasadniczo dostarczane w stanie naładowania nieprzekraczającym 30% pojemności znamionowej. Transport powyżej tego poziomu wymaga odpowiednich zezwoleń regulacyjnych. Przesyłki UN3480 są ograniczone do samolotów towarowych.
3.2 UN3481 Zapakowany ze sprzętem zgodnie z PI 966
Od 1 stycznia 2026 r. w odniesieniu do akumulatorów litowo-jonowych pakowanych wraz ze sprzętem obowiązują następujące wymagania:
- Ogniwa i baterie zgodne z normą PI 966 Sekcja I należy oferować w stanie naładowania nieprzekraczającym 30%, chyba że stan pochodzenia i stan operatora zatwierdzą wyższy poziom naładowania.
- Zgodnie z sekcją II ustawy PI 966 ogniwa i baterie o pojemności powyżej 2.7 Wh muszą być oferowane w stanie naładowania nieprzekraczającym 30%.
- Akumulator PI 966 Sekcji II o pojemności powyżej 2.7 Wh oferowany powyżej 30% musi być zgodny z obowiązującymi przepisami Sekcji I i uzyskać zezwolenia regulacyjne.
Zmiana wprowadzona w 2026 r. jest istotna dla producentów wysyłających wymienne baterie wraz ze sprzętem medycznym, przemysłowym, robotycznym, zabezpieczającym lub testowym.
3.3 UN3481 Zawarte w sprzęcie zgodnie z PI 967
W przypadku akumulatorów znajdujących się w sprzęcie, IATA zaleca dostarczenie przesyłki z poziomem naładowania nie większym niż 30% lub ze wskazaną pojemnością akumulatora nieprzekraczającą 25%. Ten obniżony poziom jest zaleceniem ze względu na bezpieczeństwo transportu, a nie uniwersalnym, obowiązkowym limitem określonym w normie PI 967.
Przewoźnicy mogą stosować bardziej rygorystyczne zasady. Dlatego nadawca powinien potwierdzić wymagania linii lotniczych i spedytora przed wysyłką.
| Konfiguracja | Stanowisko SOC Transportu Lotniczego 2026 |
|---|---|
| UN3480, PI 965 | Maksymalnie 30% SOC, chyba że obowiązuje wymagana zgoda |
| UN3481 zapakowany ze sprzętem, PI 966 Sekcja I | Maksymalnie 30% SOC, chyba że zatwierdzono przekroczenie tego poziomu |
| UN3481 zapakowany ze sprzętem, PI 966 Sekcja II powyżej 2.7 Wh | Maksymalnie 30% SOC; wyższe SOC podlegają odpowiednim postanowieniom i zatwierdzeniom Sekcji I |
| UN3481 zawarty w sprzęcie, PI 967 | Zalecane jest naładowanie na poziomie 30% SOC lub 25% wskazanej pojemności, ale nie jest to obowiązkowe w każdym przypadku |
Część 4: Sekcje dotyczące mocy w watach i pakowania
Wartość watogodzin wpływa na to, która część instrukcji pakowania może mieć zastosowanie. W przypadku akumulatorów litowo-jonowych powszechnie stosowane progi to 20 Wh na ogniwo i 100 Wh na akumulator. Większe ogniwa lub akumulatory podlegają zazwyczaj w pełni regulowanym przepisom.
Oblicz watogodziny używając:
Watogodziny = napięcie znamionowe x pojemność znamionowa w amperogodzinach
Na przykład akumulator 25.2 V, 4 Ah ma moc znamionową 100.8 Wh i przekracza próg 100 Wh dla akumulatora. Obliczenia, oznakowanie akumulatora, podsumowanie testów, opakowanie i dokumentacja muszą opierać się na spójnych danych produktu.
Odpowiedniej sekcji nie można ustalić wyłącznie na podstawie numeru UN. Zależy ona również od klasy energetycznej, liczby baterii, masy netto, konfiguracji opakowania, sposobu transportu i różnic regulacyjnych.
Część 5: Opakowania, znaki, etykiety i dokumenty
5.1 Kontrola opakowań
Opakowanie akumulatora powinno zapobiegać zwarciom, kontaktowi z zaciskami, przemieszczaniu, zgnieceniu i przypadkowemu uruchomieniu. Odpowiednie zabezpieczenia mogą obejmować zaślepki zacisków, nieprzewodzące osłony, indywidualne opakowania wewnętrzne, amortyzację, sztywne opakowania zewnętrzne oraz bezpieczne zabezpieczenia sprzętu.
Akumulatory uszkodzone, wadliwe, wycofane z obrotu, prototypowe lub produkowane w małych ilościach mogą wymagać innych przepisów lub specjalnych zezwoleń. Nie powinny być umieszczane w rutynowej wysyłce bez oddzielnej oceny regulacyjnej.
5.2 Znaki i etykiety
Nie należy zakładać, że każde opakowanie UN3480 lub UN3481 ma dokładnie takie same oznaczenia i etykiety. W zależności od instrukcji pakowania i sekcji, wymagania mogą obejmować oznaczenie baterii, etykietę informującą o zagrożeniu dla baterii litowej klasy 9, etykietę „Tylko dla samolotów transportowych”, numer UN, prawidłową nazwę przewozową oraz informacje o położeniu opakowania, jeśli ma to zastosowanie.
Zmiany u przewoźnika mogą wiązać się z dodatkowymi wymaganiami. Ostateczny pakiet należy zweryfikować pod kątem obowiązujących przepisów modalnych i zasad akceptacji wybranego przewoźnika.
5.3 Dokumentacja wysyłkowa
Deklaracja Nadawcy dotycząca Towarów Niebezpiecznych nie jest wymagana dla każdej przesyłki zawierającej baterie litowe. Jej zastosowanie zależy od tego, czy przesyłka jest w pełni regulowana oraz od obowiązującej sekcji instrukcji pakowania. W przypadku niektórych przesyłek objętych wyłączeniem, deklaracje w lotniczym liście przewozowym mogą być nadal wymagane.
Producenci OEM i spedytorzy powinni przechowywać następujące informacje, jeśli ma to zastosowanie:
- Podsumowanie testu UN38.3
- Specyfikacja baterii i moc znamionowa w watach
- Karta charakterystyki lub informacja o bezpieczeństwie wymagana przez przewoźnika
- Obowiązująca instrukcja pakowania i sekcja
- Ilość w opakowaniu i masa netto akumulatora
- Deklaracja towarów niebezpiecznych, jeśli jest wymagana
- Oświadczenia dotyczące listów przewozowych i formularze przewoźnika, gdy są wymagane
- Dowód wymaganych zatwierdzeń dla przesyłek wyjątkowych
Część 6: UN38.3 i obowiązki związane z projektowaniem baterii
Ogniwa i akumulatory oferowane do transportu rutynowego muszą zasadniczo spełniać wymagania określone w Podręczniku Badań i Kryteriów ONZ, część III, podpunkt 38.3. Producenci i późniejsi dystrybutorzy muszą udostępnić podsumowanie badań UN38.3. Podsumowanie badań nie jest tym samym, co ogólny certyfikat marketingowy.
Zgodność z przepisami transportowymi zaczyna się już na etapie rozwoju baterii. System zarządzania baterią może pomóc kontrolować ryzyko przeładowania, nadmiernego rozładowania, przetężenia, temperatury i zwarcia, ale BMS nie zastępuje zgodnych ogniw, zabezpieczeń mechanicznych, testowania, pakowania ani procedur wysyłki.
Dla niestandardowy pakiet baterii litowych, producenci powinni określić:
- Model komórki, chemia i możliwość śledzenia
- Napięcie pakietu, pojemność, moc znamionowa watogodzin i maksymalny prąd
- BMS i niezależna architektura ochrony
- Ochrona zacisków i złączy
- Wytrzymałość obudowy i odporność na uszkodzenia mechaniczne
- Dostępność podsumowania testów UN38.3
- Przewidywana konfiguracja wysyłki: samodzielnie, w opakowaniu ze sprzętem lub w sprzęcie
- Rynki docelowe, środki transportu i ograniczenia przewoźników
Część 7: Lista kontrolna klasyfikacji dla producentów urządzeń
- Sprawdź, czy bateria jest litowo-jonowa czy litowo-metalowa.
- Określ, czy przesyłka będzie realizowana osobno, w opakowaniu ze sprzętem, czy też w jego wnętrzu.
- Oblicz i sprawdź moc znamionową w watach.
- Sprawdź, czy typ akumulatora przeszedł test UN38.3 i uzyskaj podsumowanie testu.
- Wybierz PI 965, PI 966 lub PI 967 w przypadku transportu lotniczego.
- Określ obowiązujące ograniczenia sekcji i ilości.
- Zastosuj prawidłowe wymagania lub zalecenia dotyczące stanu naładowania na rok 2026.
- Przygotuj opakowania, znaki, etykiety i dokumenty dla odpowiedniej sekcji.
- Sprawdź różnice krajowe, modalne, dotyczące linii lotniczych i spedytorów.
- Przechowuj dokumentację przesyłek i szkol personel zgodnie z jego obowiązkami.
Przepisy transportowe zmieniają się regularnie. Zawsze sprawdzaj aktualne przepisy IATA DGR i wymagania przewoźnika przed przygotowaniem przesyłki.
Potrzebujesz przygotować akumulatory do wysyłki sprzętu?
Large Power Wspieramy rozwój niestandardowych baterii do zastosowań medycznych, robotyki, bezpieczeństwa, infrastruktury, elektroniki użytkowej i sprzętu przemysłowego. Wsparcie inżynieryjne może obejmować dobór ogniw, projekt BMS/PCM, ochronę zacisków, informacje o etykietach opakowań, dokumentację UN38.3 oraz integrację urządzeń.
Kontakt Large Power aby sprawdzić konfigurację baterii i planowany sposób wysyłki przed sfinalizowaniem projektu pakietu.
Aby uzyskać szerszy przegląd przepisów, przeczytaj nasz Zasady transportu lotniczego baterii litowych.
FAQ
Jaka jest główna różnica między UN3480 i UN3481?
Norma UN3480 dotyczy ogniw litowo-jonowych lub baterii dostarczanych oddzielnie. Norma UN3481 dotyczy baterii pakowanych wraz z urządzeniami lub zainstalowanych w urządzeniach.
Jakie instrukcje pakowania dotyczą UN3480 i UN3481?
W transporcie lotniczym UN3480 korzysta z PI 965. UN3481 zapakowany ze sprzętem korzysta z PI 966, natomiast UN3481 zawarty w sprzęcie korzysta z PI 967.
Czy limit 30% stanu naładowania będzie obowiązywał dla UN3481 w roku 2026?
Jest to obowiązkowe dla ogniw lub akumulatorów PI 966 Sekcja I oraz PI 966 Sekcja II powyżej 2.7 Wh, chyba że wymagane jest zatwierdzenie. W przypadku akumulatorów PI 967 znajdujących się w urządzeniach, zdecydowanie zaleca się 30% stanu naładowania (SOC) lub 25% pojemności znamionowej, a nie jest to wymóg uniwersalny.
Czy każda przesyłka zawierająca baterie litowe wymaga etykiety klasy 9 i deklaracji nadawcy?
Nie. Znaki, etykiety, deklaracje i oświadczenia na lotniczym liście przewozowym zależą od instrukcji pakowania, sekcji, klasy energetycznej, ilości, sposobu transportu i wymagań przewoźnika.
Czy UN3481 jest automatycznie bezpieczniejszy niż UN3480?
Norma UN3481 opisuje związek między baterią a urządzeniem. Jakość baterii, zabezpieczenia BMS, zaciski, konstrukcja urządzenia, opakowanie, obsługa i stan naładowania nadal wpływają na ryzyko transportowe.
Jakie dokumenty powinien przygotować producent OEM?
Do typowych zapisów należą podsumowanie testu UN38.3, specyfikacja akumulatora, moc znamionowa watogodzin, informacje dotyczące opakowania, karta charakterystyki substancji niebezpiecznej (SDS) lub informacje dotyczące bezpieczeństwa wymagane przez przewoźnika, a także wszelkie wymagane deklaracje lub zatwierdzenia dotyczące towarów niebezpiecznych.
